YÜZLER

95 Yaşında bir stil ikonu: Irıs Apfel

Eski bir iç mimar olan IrIs Apfel, 2005’te kıyafetleri Metropolitan Art Museum’da sergilendiğinden bu yana ününe ün katan bir stil kraliçesi. Bugün 95 yaşında ve kendine özgü, üst üste taktığı kocaman aksesuarları, gözlük tarzı ve esprili kişiliği ile milyonları peşinden sürüklüyor. Kendisini daha yakından tanımak için söylediklerine kulak verelim.

The Interview People

Eğlenceli gösteriş
Iris Apfel, "Dünya yeteri kadar gri ve sıkıcı. Kıyafetlerinle hem kendini, hem başkasını eğlendirebilirsin" diyor.

 

Irıs Apfel için “Modanın nadir kuşu” denir. Bunun için çok haklı sebepler var. Onun renkli, eklektik gardırobu kendine özgü bir cesarete sahip. Ve bu, kendisine tutkulu hayranlar kazandırdı. Fakat onu asıl biricik kılan, bulaşıcı enerjisi ve kusursuz iş etiği... 90’lı yaşlarında bile şöhretinin üstüne yatmıyor ve sürekli farklı moda projeleri yönetiyor. "Kendimi meşgul etmek hoşuma gidiyor" diyor ama bunun çok mütevazı bir cümle olduğunu hepimiz biliyoruz.
Apfel şöhretle, hayatının ilerlemiş dönemlerinde tanıştı. Ama bu çok hızlı oldu. 2005'te New York Metropolitan Müzesi'nde sergilenen giysileri kulaktan kulağa dolaşan bir efsane haline geldi ve onu bir anda moda yıldızlığına taşıdı. Müzelere layık gardırobuna rağmen Apfel, kendini bir moda koleksiyoneri olarak nitelemiyor; daha çok modayla eğlenebilen biri olduğunu düşünüyor. Son yıllarda ışıltılı stili ve oyuncu görünümü pek çok tasarımcıya ilham verdi. TV ve e-ticaret şirketi HSN ortaklığında kendi aksesuar markası 'Rara Avis'i bile yarattı.
Apfel'in yaşam zevki ve parlak zekâsı, Palm Beach'teki rengârenk evinde yaptığımız röportajımızın her anında kendini gösterdi. Korkusuzca açık ve içten konuştu. Her yaştan kadın için rol modeli olmayı benimsemiş olduğu hissediliyor. Kadınlara birey olarak giyinmek ve düşünmek için ilham verdiği kesin.

Kendinizi okurlarımıza birkaç cümleyle tanıtır mısınız?
Kendimi ‘ihtiyar yıldız’ diye tanımlayabilirim. Geçmişte çok başarılı bir iç mimarlık işim vardı. Daha sonra eşimle yine çok başarılı olan kumaş işine girdik. 2005'te MET, kıyafetlerimden bir sergi düzenledi. Çok az PR yapılmış olmasına rağmen bir anda patladı. Kısa zamanda bir kitap çıkardım, sergi pek çok prestijli müzeyi gezdi ve başka projelere katılmam için teklif telefonları almaya başladım. Çok şanslı hissediyorum.

Şu anda neler hissediyorsunuz? Hayatta sizi en çok mutlu eden şey ne?
Bu yaşta böylesine çeşitli yeni bir kariyer sahibi olduğum için de çok şanslıyım. Eskiden moda sektörünün içinde değildim ama her zaman çok sevdim. İyi yaptığıma da inanıyorum, o yüzden çok heyecanlıyım.

 

 

Bir moda yıldızı
Iris Apfel'in giysileri 2009'da Peabody Essex Museum'da da sergilendi.
Apfel, büyük mağazaların gözbebeği. Geçen eylül ayında New York'ta Macy's mağazasının düzenlediği moda haftasında, izleyiciler onu Iris Apfel gözlükleri takarak karşıladı.

 

“KURALLAR YIKILMAK İÇİNDİR”
Hayatta size en yakın olanlar kimler? Kimlerle bağları koparmamanın önemine inanıyorsunuz?
En çok eşime yakındım ve her zaman arkadaşlarımla bağlarımı koparmamaya dikkat ederim. İyi arkadaş sahibi olmak harika bir şey ama, iyi dost sahibi olmak için iyi dost olmak lazım.

İnsanlarla ve durumlarla baş etmenizi sağlayan 'kurallarınızla' ilgili birkaç tavsiye paylaşabilir misiniz?
Pek özel kurallarım yok. Kurallar yıkılmak içindir. Her durum da kendine özgüdür.

Gelecek planlarınız neler?
Home Shopping (HSN) ile bir mücevher ve aksesuar ortaklığı yaptık. Koleksiyona sadece ismimi koymadım tasarımlarla bire bir ilgilendim. Ayrıca HSN için ilk ayakkabı koleksiyonumu da hazırladım, ki çok iyi gittiğini söyleyebilirim.
Bir de Teksas Üniversitesi'nde çok ilginç bir moda programı yapıyorum. Her yıl mayıs ayında en parlak öğrencilerden 15'ini New York'a getiriyoruz ve onlara moda dünyasının daha önce hiç bilmedikleri yüzünü tanıtıyorum. Okuldan mezun olan çocukların çoğu, kırmızı halı tasarımcısı ya da tüccar olmak istiyor. Rüyalarının yıkılmasını istemem. Bu yüzden onlara moda dünyasındaki diğer olasılıkları da göstermeye çalışıyorum. Stilistlik, stil tahminciliği, mücevher ticareti, lisans ya da dergi işleri gibi hepsi modayla ilgili ama akıllarına gelmeyen alanları gösteriyorum. Program inanılmaz başarılı oldu. Programa adımı verip, beni profesör yaptılar.

 

Zıtların uyumu:
Iris Apfel için renkler ve büyük aksesuarlar, sıradışı stilinin kilit unsurları. Sahip olduğu birkaç ev, moda devlerinin tasarımlarıyla dolu olsa da o, 4 dolarlık bir yüzük alarak çocuk gibi sevinebiliyor. Tepeden tırnağa renk, aksesuar ve detay normalde yorucu bulunsa da Apfel, tüm bunları kendi tarzında birleştirip ortaya sanat eseri tadında bir görüntü çıkarmayı başarıyor.

 

MUTLU EVLİLİĞİN SIRRI
Hayatınızdaki en değerli şey ne? En çok değeri bilinmesi gereken şey ne size göre?
Sanırım insanların en değer verdiği şey aileleriyle ve dostlarıyla ilişkileri. Ayrıca işinizle de iyi ilişkileriniz olmalı.

Mutlu evliliğin sırrı ne sizce?
Espri anlayışı en önemli şey...

Kadınlar ne tür bir adamla evlenmeye çalışmalı? Aynı yaşlarda mı, daha genç ya da yaşlı mı? Sizin öneriniz ne?
Sadece uyumlu olmak önemli. İnsan davranışıyla ilgili ne zaman kurallara uymaya çalışsanız büyük problemlerle karşılaşırsınız. Çünkü kimse birbirine benzemez.

GENÇ KADINLARA TAVSİYELER
20'li yaşlarında bir kadının mutlaka yapması gereken şeyler ne sizce? Yaşları ilerleyince pişman olabilecekleri şeyler neler?
En önemlisi hiçbir şeyin içinizde kalmaması. Bence birçok kadın çok genç evleniyor ve birkaç yıl sonra "Neler kaçırdım?" demeye başlıyor. İlginizi çeken her şeyi tecrübe etmeye çalışmalısınız ki ileride bir şeyler kaçırdığınız hissine kapılmayın.

Genç kadınlarla paylaşmak istediğiniz kişisel tecrübeleriniz var mı? Bugünün gençlerine tavsiyeniz ne olur?
Teknoloji ve internete fazla bağımlı olmamalarını tavsiye ederim. Her şeyi parmaklarınızın ucunda gibi hissederek büyümek felaket bir şey. Her şeyin ayağınıza geldiğini sanıyorsunuz. Benim gibi sevdiği için çalışan bazı insanlar var ama insanların, çalışmadan istediklerine sahip olabileceklerini düşündüğü bir kültür yaratıyoruz. Çalıştığınızda bir şey elde edersiniz ve bu iyi hissettirir. Ben 90'larımdayım ve bir şey yapabildiğim zaman kendimi iyi hissediyorum. Bir tuşa basıp cevap almak insanı meraklı yapmaz; bunu unutmamak lazım. Öğrenmenin büyük bölümü de o cevapla gelen tecrübedir.

BAŞARILI STİL İÇİN...
Moda duygunuzu nasıl tanımlarsınız? Stiliniz geçmişten bugüne nasıl değişti?
Ben bedene iyi oturan mimari modayı seviyorum. Süsten uzak olmalı ki ben kendim süsleyebileyim. Trendleri sevmiyorum. Stilim zaman içinde pek değişmedi, sadece olgunlaştı. Kim olduğunuzu biliyorsanız, çok şiddetli değişimler yaşamıyorsunuz. Kendinizi tanımak ve başkası olmaya çalışmamak önemli.

Giysilerinizi uzun süre saklar mısınız? Uzun yıllar tuttuğunuz parçalar var mı?
Sevdiğim giysileri sonsuza dek saklarım. Eşim Carl ile ilk randevumuzda giydiğim elbiseyi hâlâ saklıyorum. O zamanki kadar şahane görünüyor.

Genç kadınlara kendi stillerini oluşturmak konusunda önerileriniz var mı?
Bence stilin kilit unsuru tavır, tavır, tavır... Herkes farklıdır ve öyle olmalıdır da. Çünkü herkes aynı görünseydi kimse stil sahibi olamazdı. Stil modayı aşar. Ne giydiğiniz değil, nasıl giydiğiniz önemlidir. Bunun için de kendinizi iyi tanımalısınız. Bu acılı bir süreçtir. Kendinizde iyi ya da kötü olanları, nasıl göründüğünüzü, neyi becerebileceğinizi, nasıl rahat edeceğinizi öğrenmeniz gerekir. Ne kadar güzel olursanız olun, giydikleriniz içinde rahatsızsanız yenildiniz demektir. Bazı insanlar minimal bir stille çok şık görünebilir bazıları da maksimal görünmeyi seçer. Kim olduğunuzu bilmelisiniz. Bu bir deneme yanılma meselesi. Denemeli ve çabalamalısınız.

 

Mutlu ve uzun evlilik
Çocuk sahibi olmayı tercih etmeyen Iris Apfel, eşi ve aynı zamanda iş ortağı Carl Apfel ile 70 yıla yakın süren mutlu bir evlilik sürdü.
Carl Apfel, 2015'te 101 yaşında hayata veda etti.

 

NASIL MUTLU KALINIR?
30'larındaki kadınlar evlenmeleri için büyük baskı görmeye başlıyor. Bazıları da o yaşta çocuk sahibi olmak istemiyor. Ama ailelerin böyle bir beklentisi oluyor. Böyle durumlarla karşı karşıya kalan kadınlara bir tavsiyeniz olur mu?
Kendileri olmalarını tavsiye ederim. 19 yaşındayken ben de böyle bir durumda kaldım. Herkesin benden beklediği şeyi yapmaya çalışıyordum, çünkü ailemi mutlu etmek istiyordum. Sonra bunun çok saçma olduğuna karar verdim. Beni çok mutsuz ediyordu. Başkalarıyla değil kendimle yaşayacaktım. Asi olup yoldan çıkmayacaktım ama bana uymayan bir imajla da yaşamayacaktım.
İçinizde mutlu olmalısınız. Herkes evlenmek zorunda değil. Üstelik kolay bir iş de değil. Herkes çocuk sahibi de olmamalı. Eğer çocuk sahibi olacaksanız bunun tam zamanlı bir iş olduğunu bilin. Ev kadını olmanın da hiçbir kötü yanı yok. Kariyer istediğiniz için çocuk sahibi olmamak da öyle. İşiniz her ne olursa olsun, onu harika yapabilirsiniz ama her şeye aynı anda sahip olamazsınız. Bunun için yeterli zaman yok, enerji yok, imkânsız.

Her kadın hayatında mutluluğu arar. Sizin mutlu kalma sırrınız nedir?
Her insanı farklı şeyler mutlu eder. Mesela şimdi emeklilikle ilgili bir sürü reklam görüyorsunuz. Bir komün içinde bütün gün tenis, golf, briç oynayacağınız, akşamları dansa gideceğiniz ortamlar... Bu beni inanılmaz mutsuz eder. Ama bu, böyle bir hayatı seçen insanlar için de öyle olduğu anlamına gelmiyor. Her şey kendinizi bilmeye ve sizi mutlu edenlerin farkında olmanıza dayanıyor. Kimse evlenmek istemediğiniz için ya da golf oynamak istemediğiniz için sizi hapse tıkamaz. Sizi ne mutlu ediyorsa onu yapmalısınız. Mutluluğun kuralı olmaz. Sadece kendiniz için düşünmeyi ve ruhunuzu özgür bırakmayı öğrenmelisiniz. 

 

TEMPO

Diğer Yazılar

Önce Obje Vardı KASIM 2015

Julianne Moore: Zarafetin Güçle Buluşması

İki kadının birbirlerine duydukları aşk ve sonrasında yaşanan bir hukuk mücadelesi... JULIANNE MOORE, yeni filmi 'Freeheld' (Aşka Özgürlük) ile yine sarsıcı ve gerçek bir hikâyenin ana karakteri. Ona sinemayı sevdiren, bu rolde olduğu gibi insanın özünü arayabilmek.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı HAZİRAN 2016

Dolapdere’de yeni bir dünya

İtiraf edelim; Dolapdere çoğumuz için Taksim’e çıkan bir kestirme yol. Oysa Yaşar Kemal, 40 yıl önceki satırlarında semti “İstanbul’un en cümbüşlü, karmaşık, büyülü yeri” diye tarif etmiş. İnsan çeşitliliğini, “Yetmiş iki dil konuşulur Dolapdere’de” diye anlatmış. Çok yakınımızda olup, pek az bildiğimiz bölge, şu an büyük bir değişimden geçiyor. Değişimin öncü güçlerinden Dirimart, Dolapdere'de İstanbul’un en geniş özel sanat alanını açtı. Dünya çapındaki ilk sergilerinde, yüzeyin ötesine bakmaya davet ediyorlar.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı ARALIK 2015

“Mesut Bahtiyar’dan şarkılar dinlediniz...”

Yerel, geleneksel, güncel... Batılı, modern, evrensel... Bir taraftan Tanburi Cemil Bey geleneğinden kopup gelen bir alaturka, diğer taraftan ‘La Paloma’dan kalkıp ‘La Mamma’ya konan bir alafranga. Türkiye’nin gerçek pop ikonu. Cemal Süreya’nın 1989’da dediği gibi “Ülkemizde hem çok büyük görülüp hem pek ciddiye alınmayan tek kişi o belki de.” Ama şimdi Enrico Macias'tan Halit Ergenç'e pek çok ismin, söz ve müziği ona ait parçaları seslendireceği saygı albümü çıkarken, Zeki Müren’i sevgiyle anmanın tam zamanı.

DEVAMINI OKU