MALUMAT

Barış sembolü nereden geliyor?

Barış ortamını her daim hissedemesek de, barış simgesine gayet aşinayız. Yarım yüzyılı aşkın süredir tüm dünyada ne olduğu anlaşılan, bize aynı anlamı ifade eden bir barış sembolü var. Bu sembolle özdeşleşen John Lennon, Bob Marley gibi isimler olduğu gibi günümüzde onu dövme olarak taşıyan Lady Gaga gibi ünlüler de var. Peki barış sembolü nasıl bulundu, ne ifade ediyor?

NİLAY ÖRNEK

Çıkışı ve yaygınlaşması
Barış sembolü ilk kez, 1950'lerde Londra'daki Trafalgar Meydanı'nda yapılan nükleer silahlanma karşıtı yürüyüşte kullanıldı. 

 

1958 yılında, bir İngiliz tasarımcı ve sanatçı olan Gerald Holtom tarafından çizilip hemen kullanıma giren, benimsenen barış sembolü hakkında bugüne kadar çeşitli rivayetlerde bulunuldu. Ters dönmüş tüfek, radyasyon nedeniyle ana rahmindeki ölü çocuk ya da atom bombasının oluşturduğu mantar görünümündeki bulutun ters dönmüş hali gibi tanımlamalar da yapıldı. Simgenin kırık kollarıyla, haç üzerindeki İsa anlamına geldiğini, ya da ölümü ve çaresizliği temsil eden bir Alman simgesi olduğunu iddia edenler de oldu. Oysa bir vicdani retçi olarak İkinci Dünya Savaşı’nda askere gitmeyi kabul etmemiş olan Holtom, bu simgeyi nükleer silahlanmaya karşı protestolarda kullanılması için yapmıştı.

SEMOFOR ALFABESİYLE YAPTI
Gerald Holtom 1958 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’nda çalışıyordu. Nükleer Savaşa Karşı Direkt Hareket Komitesi (DAC) ile Nükleer Silahsızlanma Kampanyası’nın (CND) yapacağı eylemde görselliğin gücüne, herkesi bir çatı altında birleştirecek bir sembole ihtiyaç vardı.
Holtom, sembolde İngilizce olarak ‘Nuclear Disarmament’ yani nükleer silahsızlanmanın baş harfleri olan N ve D’yi sembolik olarak bir araya getirdi. Bu kombine semboller için de, ‘Semafor’ olarak bilinen bayraklı iletişim alfabesindeki figürlerden esinlendi.
Semafor, bayrak, el ve kol hareketleri veya ışıkla yapılan işaret haberleşmesi. Tarihte bazı devletler kısa mesafeler arasında, bez ve meşale sallayarak haberleşti. Romalılar daha önce kullanılan şekli devam ettirmekle birlikte, işaretleri göndermek için yüksek kuleler de kullandı. Gemiler ile gemiler veya gemilerle kara arasındaki semafor haberleşmesi, iki elinde yarısı kırmızı, yarısı sarı birer bayrak tutan ve bunları Semafor alfabesine göre sallayan bir denizci tarafından yapılırdı. Bayrakların her hareketi, alfabenin bir harfine, bir numaraya veya dikkat belirten bir işarete karşılık gelirdi. İşte bu işaretlerden N ve D bir araya geldiğinde barış sembolü olarak bildiğimiz figür ortaya çıktı.

 

Sembolün kaynağı ise Semafor alfabesi.

O YÜRÜYÜŞLE SEMBOL OLDU
Sembol ilk olarak halkın, İngiltere’nin başkenti Londra’daki ünlü Trafalgar Meydanı’ndan Aldermaston’daki silah fabrikasına yürüyüşünde kullanıldı. Tarihe geçen bu yürüyüşte nükleer silahlanma dev pankartlarda protesto edildi; o pankartların en önemli öğesi bu semboldü.
Holtom anılarında, tasarımın ilk halinde bir çizgi daha olduğunu, ancak bu çizginin sembolü Hıristiyan haçına benzettiği için sonradan kaldırdığını aktarıyor. İlk tasarlandığı günden bu yana barışseverlerin sürekli üstlerinde taşıdıkları sembolün yaratıcısı, tasarımını şöyle anlatıyor: “Bu tasarım kolları aşağı doğru açılmış, ümitsizlik içindeki bir insanı anlatıyor.” Oysa sembol 50 yılı aşkındır milyonlarca insana umut veriyor.

TEMPO

Diğer Yazılar

Önce Obje Vardı HAZİRAN 2016

Az önce bi’şey oldu

Gökhan Deniz'in, bu çarpıcı başlık altında Çağla Cabaoğlu Gallery’de sergilenen eserlerinde PVC, paslanmaz çelik gibi malzemeler figürle harmanlanmış. Bu zor bileşenler uyum içinde izleyiciye ulaşıyor. “Figür bize duygusunu belli etsin, yeterli” diyen Deniz’in eserlerinde duygular, sarsıcı ve bazen tedirgin edici biçimde karşı tarafa geçerken, sanatçının malzeme kullanımındaki yenilikçi tavrı takdir topluyor.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı MART 2016

Bambaşka bir sergi: Pitoresk İstanbul

İstanbul bu ay Pitoresk İstanbul sergisi ile sanatseverlere alışılmışın dışında bir görsel ve işitsel deneyim sunacak. Sergide 19’uncu yüzyıl ressam seyyahlarından Melling, Schranz, Allom, Bartlett, Lewis ve Ayvazovski’nin İstanbul’u, ‘dijital seyahatnameler’ olarak dev boyutlu perdelerde canlanacak. 12 Mart’ta İstanbul Deniz Müzesi’nde başlayacak sergiyi, Boyut Yayın Grubu’nun ve serginin genel yönetmeni Bülent Özükan, sanat yönetmeni Murat Öneş ve müzik direktörü, besteci-piyanist Anjelika Akbar ile konuştuk.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı HAZİRAN 2016

Patti Smith ile punk ayini

O bir büyücü, cadı, Şaman, büyükanne. Aynı zamanda şair, yazar, ressam, performans sanatçısı… ‘Punk’ın vaftiz annesi’ olarak adlandırılan Patti Smith, ‘Horses’ albümünün 40’ıncı yılına özel turnesi kapsamında 23 Haziran’da Zorlu Center’da vereceği konserde, ABD’de punk müziği yaratan albümündeki şarkıları baştan sona seslendirecek.

DEVAMINI OKU