YÜZLER

Özgürlük yürüyüşü

Bundan 100 yıl önce, şıkır şıkır giyinmiş hanımlar, ellerinde pankartlar, sokaklarda oy hakkı için mücadele ediyor, yaka paça gözaltına alınıyorlardı. Savaş zamanları işgücü olarak kıymete bindilerse de, erkekler geri dönünce yine ev kadını olmaları istendi. Kadınların sesi artık her zamankinden gür çıkıyor ama bu uzun, zorlu ve bazen de eğlenceli yürüyüş hâlâ bitmedi.

Özlem Numanoğlu

1913
Eylem öncesi
Kadınların seçme ve seçilme hakkını savunan Süfrajet hareketi, 20'nci yüzyılın başında İngiltere ve ABD'de pek çok eyleme imza attı. Fotoğraftaki öncü aktivistler, New York'taki Wall Street eylemi öncesi poz veriyor. Bez çantalarındaki yazılar, kadınlara oy hakkı talep ediyor.

 


 

1914
Kuşaktan kuşağa
Güncel versiyonlarına aşina olduğumuz bu manzaranın uzun bir geçmişi var. Polis engeline takılan bu kadın, Londra'da Buckingham Sarayı'nın önünde kadınlara seçme hakkı verilmesini talep ediyor.

 


  

 

1928
Motosikletli golfçü
1800'lerin sonlarında, orta sınıftan kadınlar yavaş yavaş direksiyon başına geçmeye başladı. Fakat 1940'lara kadar kadın şoförler pek yaygın değildi. Hele ki, 1920'lerde motosiklete binmiş bir kadın, kesinlikle sıradışı bir figürdü. O dönemde, ayak bileklerine inen eteklerin devri de kapanıyordu.

 


  

1929
Erkek sporu mu?
Boks dersi alan İngiliz dansçılar, kalıplara meydan okuyor.

 


  

1933
Sovyet usulü güzelleşme yöntemi
Rus kadınlar, Sovyet dönemi Moskova'sında bir kuaför salonunda.

 


  

1930
Türkiye'de oy
veren ilk kadınlar
Kadının seçme ve seçilme hakkı kimi Avrupa ülkelerinde hâlâ tartışma konusuyken, Mustafa Kemal yönetimindeki hükümet, kadınlara önce seçme, sonra da seçilme hakkını tanıdı. Kadınlar ilk kez, 1930'daki belediye seçimlerinde oy kullandı.

 


 

1942
Savaş dönemi
II. Dünya Savaşı'yla beraber, kadınlar savaş sanayiinde önemli bir işgücü haline geldi. Kare, Kaliforniya Long Beach'teki Douglas Aircraft Company'de çekilmiş. Kadın işçiler, C-47 kargo uçağı üzerinde çalışıyor.

 


 

1957
Savaş sonrası imaj
1950'lerde ABD'den tüm dünyaya pompalanan ideal kadın portresi, kendisini evine, eşine, çocuklarına adamış ve bundan mutluluk duyan bir ev kadınıydı. 1950'lere damgasını vuran bu gibi kareler, 1960'larda dramatik şekilde değişti.

 


 

1969
Çicek çocukların devrimi
1950'lerde hayal bile edilemeyen bu görüntü, 1960'ların ortasında başlayan hippie hareketiyle olağanlaştı. Fotoğraftaki, bugün 70'lerinde olması muhtemel genç kadın, İngiltere'deki bir festivalden bize dönemin ruhunu anlatıyor.

 


 

 

1970
Kürtaj yaptırma hakkı
Kadın Özgürleşmesi Hareketi'nin Washington'daki bir temsilcisi soruyor: "Hamile kalan siz olsaydınız, biraz daha dikkatli olur muydunuz?" 1973 tarihli bir yüksek mahkeme kararına kadar, ABD'nin bazı eyaletlerinde kürtaj hakkı yoktu.

 


  

1980’ler
Abartı seven kadınlar
1960 ve 70'lerin cinsel özgürlükçü dalgası 1980'lerde duruldu. 1984 tarihli 'Like a Virgin' albümüyle Madonna seksüel özgürlüğün bayraktarlığını üstlendi. O dönemin sembol ismi olan yıldız, abartılı tarzıyla da 1980'leri derinden etkiledi.

 


 

1990’lar
Süper kadınlar
1990'larda dünyanın yeni hâkimi, süpermodellerdi. Aşırı süs püsün yerini, doğal güzellik aldı. Ne var ki, modellerin kusursuz imajları zaman içinde sıradan kadının kâbusuna dönüştü. Herb Ritts'in ikonik karesi o dönemden.

 


  

2012
Mücadele veren kadınlar
15 yaşındayken Pakistan'da Taliban tarafından vurulan genç aktivist Malala Yusufzay, dünyanın dikkatini, 21'inci yüzyılda hâlâ eğitim gibi temel haklardan mahrum bırakılan kadınlara çekti. 2014 yılında Nobel Barış Ödülü'nü kazanan Malala, kadınların uzun özgürlük yürüyüşünün günümüzdeki en önemli figürlerinden biri.

 


 

TEMPO

Diğer Yazılar

Önce Obje Vardı KASIM 2015

Macbeth: Soylu ve Trajik

William Shakespeare’in sayısız kere sahnelenen ve filme çekilen trajedisi Macbeth, gelecek ay Michael Fassbender ve Marion Cotillard’ın oynadığı yeni bir filmle tekrar karşımıza çıkacak. Filmi izlemeden önce Macbeth’i, asıl uzmanlık alanı İngiliz edebiyatı olan yazarımız Murat Belge’nin kaleminden hatırlamak istedik. Kötülükleri mi kuvvetliydi, aşkları mı? Vicdanları mı ağır basıyordu, iktidar hırsları mı? İnsan, yüzyıllar önce de karmaşıktı bugün de öyle. Macbeth’ler bu yüzden hep hayatımızda.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı ŞUBAT 2016

Cinsellik ve sofra: ’Tahrik edici’ yiyeceklere dair..

Gergedan boynuzunu havanda saatlerce dövmekten, kaplan penisinin peşine düşmeye; aktar aktar gezip, kitapları tarayıp en ‘doğru’ reçeteleri bulmaya; neredeyse tüm insanlık tarihi boyunca cinsel gücü artırmak için mutfakta yapılanların haddi hesabı yok. Bunların gerçekten faydası var mı? İşte orası tartışılır.

DEVAMINI OKU
Önce Obje Vardı ARALIK 2015

En devrimci sanat metni: Sürrealist Manifesto

Hayatın gerçek sorularına yanıt rüyalar olamaz mı? Sanatçı, kendini sadece hayal gücüne mi adamalıdır? Peki ya gerçeküstücülük, izleyiciyi nasıl etkiler? Bu çarpıcı sorular, yanıtlarını kendileri kadar çarpıcı bir metinde buldu. Şair-yazar André Breton, 1924 yılında Sürrealist Manifesto’yu yayımladığında, yerleşik sanat algısı yerle bir oldu. Hedef, gerçekliğin keşfedilmemiş alanlarına el atmaktı. “Uykudan uyanan insan, her şeyden önce belleğinin tutsağıdır” sözünün peşinden giden akımın etkileri bugün hâlâ sürüyor.

DEVAMINI OKU