STİL

Su çok güzel, gelsene!

Bütün dillerde yazın bu en güzel cümlesi değişmiyor. Değişen, mayolarımız... Viktorya İngiltere’sinin pazen elbiselerinden, vücudu saran tek parça mayolara, feminen bikinilerden tangalara, atletik modellerden bugünün retro tasarımlarına yüzme kıyafetlerinin izini sürüyoruz.

Eren Başağan

Meleklere göre
Victoria's Secret'ın 2016 koleksiyonundan üç model.

 

M.S. 4’ÜNCÜ YÜZYIL
Yoksa bikininin atası mı?
Sicilya’da Casale Villası'nda bulunan, M.S. 4’üncü yüzyıldan kalma Antik Roma mozaiklerinde kadınlar bikiniye benzer kıyafetler içinde görülüyor. Ama yüzmek için değil, çünkü Antik Romalılar, kadın erkek denize çıplak girerdi.

 

1880-1912
Kuşaktan kuşağa
Romalılar tarih sahnesinden çekilip işin içine dinsel tutuculuk da dahil olunca kadınların yeniden denize girmesi 18'inci yüzyılı buldu. 20'nci yüzyılın başlarına kadar vücutlarını tümüyle kapatan,
pamukludan şekilsiz elbise-pantolon ikilileri ve bonelerle denize girmeye başladılar. Bu süreçte paça ve kol boyları kısaldı. 1925 tarihli bu fotoğrafta bir grup model, 1880'den 1912'ye kadar değişen plaj mayosunu sergiliyor.

 

 

1920’ler
Kanun kaçağı mayolar
I. Dünya Savaşı'nın ardından hızla liberalleşen dünyada, yüzme kıyafetleri tek parça halini alıp kayda değer ölçüde küçüldü, giderek vücudu sarmaya başladı.
Ama hem ABD'de hem Avrupa'da uzun süre katı kurallar geçerliliğini sürdürdü. ABD'de dönemin yasalarına göre, mayoların boyları dizden itibaren 15 santimetreden kısa olamazdı.
Polisler ellerinde mezuralarla sahillerde kısa mayo avcılığı yaptılar. Hatta Avustralyalı senkronize yüzücü Annette Kellerman, Boston'da vücudunu saran ve kollarını, bacaklarını,
boynunu açıkta bırakan tek parça mayosu nedeniyle tutuklandı. Kendini "Çamaşır ipine dizilebilenden çok kumaş üzerimdeyken yüzemiyorum" diye savundu.

 

 

1930’lar
Cesur çizgiler
Yakası arkadan bağlı, tamamen kolsuz, vücuda oturan modeller bu dönemde ortaya çıktı. Artık kumaşlar da tasarıma daha uygundu. Lateks ve naylon, ipek ve jarsenin yerini almaya başladı. Bu arada özellikle Hollywood filmlerinde ve Paris'in sahne şovlarında sıkça rastlanan iki parçalı mayolar ya da pencereli modeller bikininin habercileriydi. Bu fotoğraf Paris'in ünlü gece kulübü Lido'daki bir şovdan.

 

 

1946
İlk bikini
Savaş, 1940'ların moda endüstrisi açısından son derece hareketsiz geçmesine yol açtı. Ama yüzme kıyafetlerindeki devrim de bu dönemde, 1946'da gerçekleşti. Fransız otomobil mühendisi ve moda tasarımcısı Louis Reard, pek çok nükleer denemenin yapıldığı Bikini Adası'ndan esinlenerek bikini adını verdiği iki parçalı dekolte yüzme kıyafetini yarattı. Ama tanıtımı sorun oldu. Hiçbir manken bu kadar cesur bir tasarımı giyerek poz vermeyi kabul etmedi. Reard sonunda Paris gazinolarından birinde egzotik dansçı olarak çalışan Micheline Bernardini'yi bu iş için tutmak zorunda kaldı. Tepki beklenmedik ölçüde olumluydu.

 

 

1950’ler
Göbek deliği tabu
Bikininin doğuşuyla yüzme kıyafetlerinde kadınsı çizgiler ön plana çıkmaya başladı. Ünlü yıldız Marilyn Monroe'nun puantiyeli bikinisinde olduğu gibi fırfırlı ya da dantelli, kurdeleli ama mutlaka süslü modeller plaj ve havuzları doldurdu. Bikinilerin alt parçasının göbek deliğini kapatması yazılı olmayan bir kuraldı. Naylon ve lateks egemenliğini ilan etti.

 

 

1968
Küçük, daha küçük
Özgürlük hareketinin doruğuna ulaştığı, seks devriminin yaşandığı bu dönemde, bikiniler her açıdan küçülmeye başladı. Eşarplar, güneş gözlükleri, şapkalar, yüzüklerle tamamlanan kreasyonlarda floral baskılar, neon renkler öne çıktı.

 

 

1972
Kadın vücuduna övgü
1970'lerde tasarımcılar neredeyse kadınların vücutlarındaki tüm kavisler için farklı tasarımlar yarattı; parçaları birbirine tutturmak için metal halkalar, ipler devreye girdi. Trendi en iyi yansıtanlardan biri, modelin üzerindeki Trikini idi. Örgüler, tığ işleri, elastan gibi yeni dokular, kumaşlar da kullanıldı.

 

 

1980
Plajlar yanıyor
1970'lere 'Cesur' diyenlerin, 1980'lerde nutku tutulabilirdi. Amazon'daki kabilelerin giyimlerinden esinlenen tangalar salgına dönüştü, ipli üçgen bikiniler plajların olmazsa olmazı haline geldi. Bacak kısımları derin oyuk, neredeyse kalçaları açıkta bırakan, boyundan ip ya da ince askılarla tutturulan V-kiniler yayıldı. Neon renkler bütün modellerin ayrılmaz parçasıydı.

 

 

1990
Grafik çizgiler, düz renkler
1990'ların başında mayo ve bikinilerde düz renkler, grafik çizgiler devreye girdi. Yüzme kıyafetlerinin hatları, atletik sporcu vücutlara göre yeniden şekilleniyordu.

 

 

1995
Atletik ve seksi
V-kiniler yerlerini 1990'larda da korudu ama döneme damgasını yüksek belli, keskin spor çizgilere sahip modeller vurdu. 'Sahil Koruma' dizisinin yıldızı Pamela Anderson'ın kırmızı mayosu trendi belirleyen ana parça oldu. 1990'ların sonlarında bir yandan neredeyse göbek deliğini kapatacak uzunlukta üst parçalara sahip tankini'ler ortaya çıktı, bir yandan da sutyene benzeyen üstleriyle cesur bikiniler...

 

 

2003
Füzyon çağı
Milenyum, yüzme kıyafetlerinde geniş bir çeşitliliği getirip, stiller arası füzyon çağını başlattı. Mayolar, bikiniler, tankiniler, tangalar ... Ne isterseniz, istediğiniz renkte, desende, kumaş türünde ve bedende bulabildiğiniz bir dönemdi. Teknolojinin modaya etkisi de tartışmasız modellere yansıdı. Karl Lagerfeld'in bu metalik renkteki, asimetrik mayo tasarımı buna bir örnek. Ama teknolojinin asıl etkisi, kumaşlarda kendini gösterdi. Neredeyse hiç ıslanmayan, hareketleri hiç sınırlamayacak kadar esnek dokular endüstriye egemen oldu.

 

 

2016
Geçmişe dönüş
2010'ların yarısındayız. Ama 'her yerde ve her şeyde retro' modası yüzme kıyafetlerinde de yansımasını buldu, 1950'ler yeniden canlandı. Tasarımlardan desenlere, renklere, plaj aksesuarlarına kadar 60 yıl öncesinin feminen kadınları şimdi yeniden sahillerde.